GaiaZOO zet zich in voor met uitsterven bedreigde Limburgse dieren

Datum: 10 oktober 2018

In de Limburgse dierentuin GaiaZOO werd op de dag van de Duurzaamheid,  op 10 oktober een heel bijzonder project gepresenteerd: limburgHUIS. Dit project belichaamt de essentie van een eigentijdse dierentuin: natuur en educatie. In en rondom limburgHUIS kun je niet alleen bedreigde diersoorten bekijken, maar worden deze ook gekweekt om ze vervolgens te herintroduceren in de vrije natuur. GaiaZOO legt het nut en de noodzaak hiervan uit aan haar bezoekers. Als Zuid-Limburgse dierentuin vindt GaiaZOO het haar verantwoordelijkheid om op te komen voor bedreigde diersoorten in dit prachtige stukje van de wereld. Dat sluit perfect aan op de missie van GaiaZOO om bezoekers te laten ervaren hoe bijzonder onze aarde is.

Bedreigde Limburgse dieren in limburgHUIS

Dieren in Limburg
In de provincie Limburg leven diersoorten die bijna nergens anders in Nederland voorkomen. Het is erg bijzonder dat deze dieren juist hier leven, omdat de meesten van deze bedreigde dieren hele specifieke eisen stellen aan hun leefgebied. Ook is de aanwezigheid van deze bedreigde diersoorten een indicator van een gezond leefgebied. De omstandigheden moeten namelijk optimaal zijn voordat een diersoort zich vestigt. Limburg biedt met haar heuvellandschap en grote diversiteit in landschapstypen unieke natuurgebieden die niet te vergelijken zijn met andere natuur in Nederland. Echter worden deze bijzondere diersoorten nog steeds bedreigd in hun voortbestaan. De voornaamste bedreigingen zijn verlies van leefomgeving en concurrentie met exoten over voedsel en leefomgeving. Diverse natuurorganisaties zetten zich in om de omstandigheden te verbeteren. Ook GaiaZOO draagt al jaren bij aan het behoud van deze soorten in het wild. Met de komst van limburgHUIS zal dit nu ook voor de bezoeker zichtbaar worden.

Het gebouw limburgHUIS
limburgHUIS is in álle opzichten bijzonder. Het eerste dat opvalt is de buitenkant. Een bovenverdieping van zwart gebrand naaldhout naar eeuwenoude Japanse traditie ‘Shou Sugi Ban’. Niet alleen duurzaam, maar vooral ook erg mooi en een verwijzing naar de steenkool die zich onder de Limburgse dierentuin bevindt. In diezelfde Limburgse bodem wordt al sinds de Romeinse tijd Kunradersteen gewonnen en gebruikt voor huizenbouw. De benedenverdieping van limburgHUIS is dan ook een verwijzing naar het ondergrondse leven in Limburg. Kalksteen wordt gevormd door ontelbare skeletten van levensvormen uit de toenmalige Krijtzee die deze provincie bedolf. In het souterrain van limburgHUIS nemen we daarom een kijkje onder water in het Limburg van nu. Dit gebouw is klimaatneutraal en wordt gevoed door zonne-energie, maar het is ook natuur-inclusief gebouwd met het oog op verbeteren van de biodiversiteit. In de gevel zijn nestkasten verwerkt voor onder meer zwaluwen, ijsvogels, mussen en vleermuizen. limburgHUIS is het middelpunt van een vallei vol leven, waarin de vrije natuur wordt afgewisseld met bijzondere dierverblijven. Dit project wordt gerealiseerd in nauwe samenwerking met diverse natuurorganisaties en wetenschappelijke instituten.

Europese otter (Lutra lutra)
Rode Lijst status: Verdwenen uit Nederland (2009)
In 2015 werd in samenwerking met Stichting ARK Natuurontwikkeling, achter de schermen van GaiaZOO een fokprogramma opgezet voor de Europese otter. Dankzij deze inspanningen werden er reeds otters geboren en afgelopen september werd de eerste, in GaiaZOO geboren otter, in het wild uitgezet. De Europese otter uit GaiaZOO is genetisch heel belangrijk voor de Nederlandse populatie. De otter is namelijk onverwant aan de andere dieren in het uitzetgebied. Nieuwe genen zijn belangrijk om een gezonde populatie te behouden. Ten behoeve van het fokproject is dit najaar ook het otterverblijf vóór de schermen vernieuwd en aangepast.

Vuursalamander (Salamandra salamandra)
Rode Lijst status: Bedreigd (in Nederland)
In limburgHUIS zal het complete vuursalamanderproject voor de bezoekers zichtbaar worden. In een aparte ruimte zijn 21 terraria geplaats waar de vuursalamanders worden gehuisvest. Niet ver van limburgHUIS zijn ook drie natuurgetrouwe buitenverblijven gerealiseerd waar deze salamanders in te vinden zijn, juist om bij de bezoeker te benadrukken dat deze dieren in GaiaZOO’s eigen ‘Limburgse achtertuin’ voorkomen. Het terugplaatsen van de vuursalamanders in de Limburgse natuur wordt gecoördineerd door Stichting RAVON en zal pas plaatsvinden wanneer de dreiging van de schimmelziekte is geweken. Het is nog niet duidelijk of het ooit zo ver zal komen.

Europese nerts (Mustela lutreola)
Rode Lijst status: Ernstig bedreigd (in Nederland)
In Estland zet Stichting Lutreola zich al jaren in om de Europese nerts voor uitsterven te behoeden. Dankzij hun werk gaat het op het eiland Huiimaa weer goed met de Europese nerts. In 1992 is in samenwerking met Stichting Lutreola een kweekcentrum opgezet bij dierentuin Talinn Zoo. In 2001 werden de eerste Europese nertsen uitgezet op het eiland en in 2013 zijn de eerste wilde jongen geboren. GaiaZOO is sinds 2006 betrokken bij dit project door het jaarlijks verstrekken van financiële steun en het laten zien van de dieren in levende lijve. In 2018 hoopt GaiaZOO nog pro-actiever een bijdrage te kunnen leveren aan het fokprogramma voor de Europese nerts. Naast limburgHUIS zijn er namelijk drie ruime en natuurgetrouwe verblijven voor Europese nertsen gebouwd in GaiaZOO. Dit najaar zijn er twee Europese nertsen van het fokproject uit Estland naar de Kerkraadse dierentuin gekomen. Het mannetje en vrouwtje zullen in de toekomst hopelijk voor nakomelingen gaan zorgen.

Eikelmuis (Eliomys quercinus)
Rode Lijst status: Ernstig bedreigd (in Nederland)
In 2015 kwamen via de Zoogdiervereniging de eerste eikelmuizen naar GaiaZOO en werd een succesvol fokprogramma opgezet. In de zomer van 2018 gaf de Provincie Limburg goedkeuring voor de uitzet van eikelmuizen in Zuid-Limburg. In totaal zijn er deze zomer bijna 40 eikelmuizen vanuit GaiaZOO bijgeplaatst in geschikte Zuid-Limburgse leefgebieden. In GaiaZOO krijgt de eikelmuis een plek in limburgHUIS. Aangrenzend aan het gebouw biedt een ruime ren plek aan een familie eikelmuizen. Ook zijn er nestkasten geplaatst in limburgHUIS. Als bezoeker kun je de eikelmuizen zien slapen. Op deze manier zijn de eikelmuizen ook overdag zichtbaar en maken bezoekers kennis met deze wel heel bijzondere Limburgse muis.

Europese rivierkreeft (Astacus astacus)
Rode Lijst status: Ernstig bedreigd (in Nederland)
GaiaZOO huisvest sinds 2014 Europese rivierkreeften. Deze zeldzame soort zal op de benedenverdieping van limburgHUIS in een nieuw aquarium de ambassadeursrol voor hun bedreigde wilde soortgenoten nog beter kunnen vervullen. De kreeften delen hun onderkomen met stekelbaarzen. GaiaZOO zet zich samen met Wageningen University & Research in voor behoud van de Europese rivierkreeften. Wageningen University & Research werkt met 20 partners aan een herintroductieprogramma, waarbij deze soort op termijn ook weer in de Limburgse natuur uitgezet zal worden. Natuurlijk gebeurt dit in een veilige leefomgeving zonder concurrentie van de exotische kreeften.

Korenwolf (Cricetus cricetus)
Rode Lijst status: Ernstig bedreigd
De eerste tekenen dat het slecht ging met dit bijzondere knaagdier werden opgevangen in 1994 en uitsterven leek onvermijdelijk. Vereniging Das & Boom en Diergaarde Blijdorp stonden toen aan de voet van het fokprogramma. GaiaZOO heeft zich in 2006 aangesloten bij het fokprogramma en is vandaag de dag nog de enige locatie in Nederland waar wordt gefokt met korenwolven. In totaal heeft GaiaZOO in samenwerking met de Zoogdiervereniging WUR en met behulp van Provincie Limburg, een bijdrage mogen leveren van meer dan 800 hamsters om de wilde populaties te versterken. Een fantastisch soortbehoudproject, wat zich vooralsnog achter de schermen heeft afgespeeld. Naast de bijna 160 hamsters welke momenteel achter de schermen van GaiaZOO gehuisvest worden, zullen er in en rondom limburgHUIS ook enkele korenwolven zichtbaar worden voor publiek.

Europese boomkikker (Hyla arborea)
Rode Lijst status: Bedreigd
In limburgHUIS is op de benedenverdieping een geheel nieuw terrarium gebouwd voor de Europese boomkikker. Een soort die niet eerder te zien was in GaiaZOO. Mede door het herstel en de ontwikkelingen van nieuwe leefgebieden door verschillende natuurorganisaties zoals Stichting RAVON gaat het in Limburg weer wat beter met de Europese boomkikker. De Europese boomkikkers in GaiaZOO zullen een ambassadeursrol vervullen voor hun soortgenoten in het wild. Door meer draagvlak te creëren voor de soort wordt het ook voor natuurorganisaties gemakkelijker om deze soort, te kunnen beschermen en te behouden in de Nederlandse natuur.

Lees meer op GaiaZOO.nl/limburgHUIS

Deel deze pagina

Je wordt binnen 3 seconden doorverwezen naar GaiaZOO