Waldrapp ibis

Geronticus eremita

Waldrapp ibissen zijn ernstig bedreigd. Om hen te beschermen zijn fok- en uitzet programma’s opgezet. Daardoor leven ze nu ook weer in de Alpen en in Spanje. Met hun lange, kromme snavel prikken Waldrapp ibissen in de grond, op zoek naar kevers, hagedissen en andere kleine dieren. Ze leven meestal in droge, schaars begroeide gebieden. Je kunt vast wel zien waarom deze ibis ook wel kaalkop ibis wordt genoemd! 

 


waldrapp ibis

Waldrapp ibis

Met zijn rode, kale kop en lange, gebogen snavel is de Waldrapp ibis een aparte verschijning. Maar er zijn nog veel meer bijzondere dingen over deze vogel te vertellen; daarom is de Waldrapp ibis dit keer ‘Dier van de Maand’. Wist je bijvoorbeeld dat er in het wild nog maar zo’n 250 volwassen Waldrapp ibissen zijn? Europese dierentuinen hebben daarom gezamenlijk een fokprogramma (EEP) opgezet om de soort voor uitsterven te behoeden. De 14 Waldrapp ibissen die momenteel in de Taiga ǀ Volière van GaiaZOO leven maken ook deel uit van dit fokprogramma. Om hun broedsucces te vergroten zijn er in de volière speciale broedplekken gemaakt. Nu is het afwachten of de ibissen zich zullen gaan voortplanten.

Verspreidingsgebeid

Het huidige verspreidingsgebied van de Waldrapp ibis is zeer klein. De kust van Marokko, Syrië en zuidelijk Turkije zijn de laatste gebieden waar de soort nog in het wild leeft. Het is een sociale vogel die in kleine kolonies leeft en foerageert. Ze zoeken hun voedsel bij voorkeur op droge steppe en in rotsachtige gebieden. De Waldrapp ibis heeft een uiteenlopend dieet en jaagt op insecten, slakken, padden en hagedissen. Met hun lange, gebogen snavel kunnen ze de prooidieren gemakkelijk uit spleten in de grond peuteren.

Samen

De Waldrapp ibis is monogaam: dat betekent dat een koppel gedurende hun hele leven samen blijft. Tussen het mannetje en vrouwtje ontstaat door specifieke gedragingen een speciale band. Rond hun derde jaar zijn Waldrapp ibissen geslachtsrijp en gaan ze op zoek naar een potentiële partner. Het mannetje inspecteert hierbij op rotsachtige kliffen met natuurlijke richels en holen als eerste een broedplek. Deze locaties bieden bescherming tegen predatoren zoals de aasgier. Als hij het nest heeft goedgekeurd lokt hij het vrouwtje door aan het nest te krabben en erin rond te draaien. Wanneer het vrouwtje geïnteresseerd is, zal ze bij hem gaan zitten in het nest. In eerste instantie zal het mannetje agressief reageren. Maar zodra het vrouwtje haar snavel op haar borst legt stopt hij met het agressieve gedrag. Op dit punt begin het mannetje haar te ‘groeten’ (herhaaldelijk het hoofd omhoog en tussen poten bewegen). Het ‘groeten’ en dicht naast elkaar zitten, is het eerste teken dat een koppel wordt gevormd. Binnen GaiaZOO leven sinds kort zeven mannelijke en zeven vrouwelijke Waldrapp ibissen. Ze zijn vanuit andere dierentuinen hierheen gekomen met als doel voortplanting te stimuleren. Twee studenten bestuderen momenteel hun gedrag, om te zien of zich koppels gaan vormen. Om de Waldrapp ibissen in de Taiga ǀ Volière te stimuleren om ook daadwerkelijk te gaan broeden, zijn nestkasten gebouwd die hun natuurlijke broedplek nabootsen.

Als de koppels eenmaal gevormd zijn, volgen meerdere paringen en zal het vrouwtje 2 tot 4 eieren leggen (in de periode tussen maart en mei). Na een broedtijd van ongeveer 25 dagen komen de eieren uit. De kuikens zijn aanvankelijk hulpeloos. Daarom voeren zowel het mannetje als het vrouwtje hen op het nest. Pas na 50 dagen kunnen de jongen vliegen en verlaten het ouderlijk nest. Ondanks dat de groep Waldrapp ibissen voor het eerst bij elkaar zit, is de kans groots dat er paartjes zullen worden gevormd. De eerste pogingen tot nestelen zijn al waargenomen. We hopen natuurlijk dat onze groep ibissen dit jaar voor nageslacht zal gaan zorgen en een bijdrage levert aan het fokprogramma.

Fokprogramma

Helaas is in de afgelopen 20 jaar het aantal Waldrapp ibissen in het wild hard acteruit gegaan. Hun leefgebied verdwijnt in rap tempo door menselijk invloeden. De intensieve landbouw en verstoring van broedlocaties zijn hierbij de grootste bedreigingen. Fokprogramma’s in dierentuinen zoals GaiaZOO, zijn dan ook noodzakelijk voor het voortbestaan van de soort. Maar ook in de landen waar nog Waldrapp ibissen leven zetten organisaties zich in om de soort te beschermen. Zo bieden ze de bevolking bijvoorbeeld alternatieve werkzaamheden en creëren meer bewustwording middels educatie. Maar ook worden op diverse plekken Waldrapp ibissen teruggebracht naar de natuur. Het Gaia Nature Fund, de natuurbehoudstichting van GaiaZOO, geeft financiële steun aan een project in Marokko. Dankzij hun werk, is het aantal Waldrapp ibissen aldaar de afgelopen decennia weer licht toegenomen.

Verspreidingsgebied

verspreidingsgiebied waldrapp ibis

Terug naar alle dieren

Deel deze pagina

Je wordt binnen 3 seconden doorverwezen naar GaiaZOO